LEVENSKUNST

Leven met de dood

Levenskunst is: Je hebt een mooi leven gehad daardoor ben je niet bang voor de dood.

Je moet je bewust zijn van de dood als grens van het leven. Je geeft het leven steeds opnieuw richting en raakt de angst voor de dood kwijt. Je maakt je vrij voor het leven en je eigen dood gemakkelijker met dit bewustzijn.

Zonder dood heeft het leven geen betekenis. Als er geen dood zou zijn hoef je jezelf geen zorgen te maken om een mooi en vervuld leven. Juist de dood zorgt ervoor dat het leven mooi kan zijn.

De oefening is het meesterven met een ander. Meesterven met een ander maakt je het meest bewust van de dood. Meesterven betekent dat je de dood ervaart alsof het je eigen dood is; in de ogen van de dood kijken. Vaak zal dit alleen kunnen bij een persoon dicht bij je; vriend(in), partner of familie. Meesterven verandert de kijk op het leven totaal. Geboorte, dood en erotiek blijken belangrijk in plaats van geld, macht en seks. Na je rouwperiode zal je een ander mens zijn. Veel dagelijkse dingen worden onbelangrijk. Je zult je eigen leven opnieuw onderzoeken en veranderingen aanbrengen. Je zult bewuster gebruik maken van de tijd die je nog resteert.

Hoe wil je dood? Ieder jaar dat je ouder wordt dan 80 of 90 jaar wordt het ook zwaarder om sociaal bevredigend, zinvol en verantwoord te blijven leven. Men verwacht in 2100 gemiddeld 120 jaar oud te kunnen worden. Dit zal voor velen te zwaar zijn. Levenskunst is ook zelfbeschikking. Dit betekent dat je steeds minder bereid bent te accepteren dood te gaan door domme pech, ongeluk, ziekte, gebrek of geweld. Je wilt zelf bepalen hoe en wanneer je dood gaat zodra je de levensmoeheid ervaart. Alleen door zelfdoding eventueel met hulp van anderen kan dat geregeld worden. Onze nabestaanden en de samenleving moeten daarvoor de gelegenheid en vrijheid geven (René Diekstra).