LEVENSKUNST

Ironie

De ironie is de kunst van het afstand nemen van de tegenstrijdigheden zoals:

  • Belangen die niet te verenigen zijn;
  • Standpunten die niet bij elkaar kunnen komen;
  • Fantastische voorstellen en de ver daarvan afliggende werkelijkheid;
  • Jezelf en de rest van de wereld.

Ironie doet vermoeden dat de realiteit heel anders is.
De mogelijkheden van de ironie zijn dat je het onverenigbare en/of onverzoenlijke van tegenstrijdigheden laat voor wat het is en het mogelijke andere in het oog houdt.
Als je de ironie te vaak gebruikt word je niet meer serieus genomen. Je staat niet meer achter iets. Dus matiging is bij ironie een vereiste.


Techniek:

  • De omkering: precies het tegengestelde zeggen van wat men bedoelt.
    Dat is me een lieve jongen.
    Nou, het is me wat moois.
  • De overdrijving: het met opzet vergroten van dingen tot in het bespottelijke toe.
    Over dat klusje deed hij een eeuwigheid.
    Het duurt jaren om dat op te lossen!
  • Het understatement: het tegenovergestelde van de overdrijving, het verzwakken van een mededeling. De ironie geeft de verzachting van de mededeling juist kracht.
    Ik heb niet helemaal begrepen wat u zegt.
    We komen maar een klein beetje geld tekort.
  • Niet-passend woordgebruik: het maken van een onverwachte verschuiving in het woordgebruik. Bijvoorbeeld ineens deftige woorden gebruiken, of juist platvloerse woorden.
    Wij ontvingen daar een missive over.