LEVENSKUNST

Kiezen

Vroeger

Meer dan 50 jaar geleden bepaalde de traditie welke keuzes men moest maken. Men volgde deze keuzes ongeacht of men daar gelukkig van werd. Partner, werk, huis, studie, politieke partij, geloof etc. werden gekozen door familie en kerk. Deze manier van kiezen gebeurt in veel landen nog steeds. Mensen vanuit deze landen hebben vaak niet geleerd zelf te kiezen en blijven hangen in hun regels en normen (zie ook Voor wie?). 

Nu

Je kiest zelf voor je geluk; zelfbeschikking. Je kiest voor wie je bent, wie je wilt zijn en hoe je moet leven. Kiezen vergt veel energie en tijd. Toch vereist onze maatschappij dat je zelf kiest.
Hoe je kiest is afhankelijk van je leeftijd. Als kind kiest jouw omgeving voor je; je ouders, familie, kennissen, docenten etc. Je gaat leren zelf te kiezen zodra je denkt te weten wat je echt wilt (vanaf je 7e jaar). Je gaat steeds meer zelf kiezen naarmate je ouder wordt door de ervaring die je opdoet met het kiezen (foute en goede keuzes). Je weet steeds beter wat je echt wilt. Je hebt steeds meer zelfkennis, je kan je steeds beter op de ander afstemmen en je leert steeds beter de zin van je leven kennen. Ook ben je vaardiger in het toepassen van de vier basis karakteridealen.

Techniek

Je kan niet alles zelf kiezen. Veel keuzes worden voor jou gemaakt door de consumptiecultuur:

  • De markt vertelt je hoe je dagelijks leven er uit moet zien; voedsel, kleding, amusement etc.
  • De techniek heeft het voedsel, de huizen, het vervoer, de omgang met jezelf en met elkaar etc. gestandaardiseerd.
  • De media geven je het nieuws en de informatie (beide gefilterd) die je wilt, via allerlei elektronische wegen; ongeacht tijd en plaats.

De belangrijkste keuzes in je leven zijn:

  • Een voorbeeld figuur (adviseurs), waarvan je veel keuzes kunt overnemen;
  • je netwerk, met wie je ga je om en bij welke groep(en) hoor je;
  • je levensstijl. In deze overbevolkte wereld is een  duurzame levensstijl in dit land een vereiste. Daarnaast kun je nog andere levensstijlen hebben zoals cyberspace en overig.

Bij je eigen keuzes en wat je opgedrukt krijgt probeer je:

  • de gevoelens van een ander te begrijpen;
  • te leven met wat echt van waarde is. Genoeg is genoeg, accepteer je grenzen.
  • de vreugde van het moment pakken en te genieten van andermans geluk.

De beste keus is niet altijd te maken:

  • Een leven met alleen eigen keuzes bestaat niet; je hebt maar beperkte keuzevrijheid. Toch heb je de volledige verantwoordelijkheid over je keuzes.
  • Velen hebben niet alle mogelijkheden om zelf te kunnen kiezen (intelligentie, opvoeding, middelen);
  • Tragische gebeurtenissen in je leven zijn niet te kiezen (zie Technieken);
  • De consumptiemaatschappij dringt zich op en wil meer groei en consumptie.

Als je niet hebt leren of willen kiezen door bijvoorbeeld een gebrekkige opvoeding of je afkomst vanuit een autoritair land, dan:

  • Ben je niet zelfstandig, weerbaar, betrokken bij je omgeving etc. en vind je het leven niet zinvol.
  • De massacultuur kiest voor jou, je bent asociaal, afhankelijk en ongelukkig (zie Dikke-ik).

Bron: Joep Dohmen en Joachim Duyndam